THÚ VUI ĐỌC BÁO XUÂN CỦA NGƯỜI SÀI GÒN 

Món ăn tinh thần không thể thiếu mỗi mùa xuân về
Hơn một thế kỷ qua, cứ mỗi độ Tết đến xuân về, người Sài Gòn lại có một thú vui đặc biệt: đọc báo xuân. Không chỉ là một thói quen, đọc báo xuân đã trở thành nét văn hóa đặc trưng, gắn bó mật thiết với không khí ngày Tết như những câu đối đỏ, cành mai vàng hay mâm ngũ quả. Báo xuân đã bắt đầu từ Nam Phong tạp chí (1918), Phụ Nữ Tân Văn (1930), Đông Pháp Thời Báo (1928) cho đến nay, đã có hàng trăm ấn phẩm báo xuân đa dạng với nhiều tờ báo như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Sài Gòn Giải Phóng, Phụ Nữ… Truyền thống này phát triển được phát triển mạnh mẽ, trở thành hương vị đặc trưng của Tết, đặc biệt là Tết ở mảnh đất Sài Gòn sôi động.

Tại sao người Sài Gòn yêu báo xuân?
Theo nhà văn Sơn Nam, sức sống lâu bền của ấn phẩm báo xuân ở miền Nam bắt nguồn từ chính tấm lòng chịu chơi và tính cách hào phóng, trọng nghĩa tình của dân Sài Gòn. Vào cuối năm, sau khi quyết toán sổ sách, nhiều chủ báo không chỉ nghĩ đến lợi nhuận mà còn nghĩ đến việc chia ngọt sẻ bùi với các cộng sự. Việc xuất bản một số báo xuân công phu, được đầu tư bài bản, cũng là một cách để tạo thêm thu nhập, một món quà Tết cho những người làm báo, giúp họ có thêm kinh phí sắm Tết. 
Báo xuân vì thế không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của người làm báo, mà còn là một món quà tinh thần đặc biệt dành cho bạn đọc. Nội dung vô cùng phong phú, đa dạng, từ những áng thơ văn đậm chất xuân, những bài khảo cứu về phong tục Tết cổ truyền, những truyện ngắn, bút ký dí dỏm, cảm động, đến những bài tổng kết một năm đầy biến động và những dự báo, triển vọng cho năm mới. Sự đa dạng ấy đáp ứng được nhu cầu thưởng thức của mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp, từ các bậc cao niên thích sự trầm lắng, chiêm nghiệm đến các bạn trẻ muốn tìm hiểu văn hóa và xu hướng mới.
Báo xuân trong kỷ nguyên số
Thời đại công nghệ số không làm mờ nhạt giá trị của báo xuân, mà còn mở ra những cánh cửa mới giúp nền văn hóa độc đáo này lan tỏa rộng rãi và mạnh mẽ hơn. Từ những ấn bản in truyền thống thơm mùi giấy mực, báo xuân nay đã hiện diện sinh động trên các nền tảng báo điện tử, mạng xã hội và ứng dụng di động. Sự chuyển đổi này giúp độc giả trẻ, những người sinh ra trong thời đại số, dễ dàng tiếp cận và khám phá di sản báo chí đặc sắc. Tuy nhiên, báo in vẫn là một món ăn tinh thần không thể thiếu của  ngày Tết. Cảm giác lật giở từng trang báo dày, ngắm nhìn những minh họa tinh xảo là thứ trải nghiệm sống động mà phiên bản kỹ thuật số khó có thể thay thế trọn vẹn.
Nhận thức sâu sắc về giá trị văn hóa của báo xuân, nhiều cơ quan, đơn vị và cá nhân đã có những nỗ lực đáng trân trọng trong việc bảo tồn và phát huy. Các triển lãm, hội báo xuân được tổ chức thường niên (như tại Đường sách TP.HCM, Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM, Bảo tàng Báo chí...) đã trở thành điểm hẹn văn hóa ý nghĩa. Tại đây, công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng trực tiếp những ấn phẩm báo xuân qua các thời kỳ, từ những số báo quý hiếm đầu thế kỷ XX đến những ấn phẩm đương đại rực rỡ. Bên cạnh đó, các dự án số hóa báo xuân xưa cũng đang được tích cực thực hiện, đảm bảo di sản này được bảo tồn bền vững và truyền lại cho các thế hệ mai sau.

Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM – Điểm đến văn hóa đọc ngày Tết
Là một trong những địa chỉ văn hóa uy tín của thành phố, Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM đã và đang có những đóng góp quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy truyền thống đọc báo xuân.
Mỗi dịp Tết đến, thư viện lại khoác lên mình một diện mạo mới, ấm áp và trang trọng. Không gian phục vụ bạn đọc được chăm chút tỉ mỉ. Những kệ sách, bàn đọc được bày biện hàng trăm ấn phẩm báo xuân mới nhất từ khắp cả nước, từ Trung ương đến địa phương. Độc giả có thể tự do lựa chọn, thưởng thức trong không khí yên tĩnh, thư thái. 
Phục vụ ấn phẩm báo chí định kỳ
Mỗi năm vào dịp Tết, thư viện đều cung cấp báo xuân với các chủ đề đa dạng
●    Trưng bày các bìa báo xuân 
●    Giới thiệu những tờ báo xuân tiêu biểu như Sài Gòn Giải Phóng, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Giác Ngộ...
Nhưng điểm nhấn đặc sắc nhất, khiến thư viện trở thành điểm hẹn văn hóa không thể bỏ lỡ, chính là những cuộc triển lãm báo xuân đầy tâm huyết. Mỗi năm một chủ đề, mỗi cuộc trưng bày là một câu chuyện kể sinh động về lịch sử. 
Năm Bính Ngọ nay, Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM tổ chức triển lãm báo xuân từ 2/2-28/2) tại tiền sảnh thư viện. Các sản phẩm bao gồm báo xuân năm 2026 từ nhiều từ báo khác nhau

Phục vụ bạn đọc ngày Tết
Trong dịp Tết, thư viện mở cửa phục vụ độc giả với:
●    Kệ đọc giai phẩm báo xuân mới nhất từ các báo Trung ương và địa phương
●    Dịch vụ đọc sách báo miễn phí tại chỗ
●    Tư vấn, giới thiệu sách, báo phù hợp với nhu cầu của từng độc giả
●    Tổ chức các buổi giao lưu, tọa đàm về văn hóa đọc 
Các hoạt động văn hóa đặc sắc ngày Tết
●    Workshop “Xuân nhỏ xinh” & trò chơi dân gian ngày Tết
●    Workshop “Tranh Đông Hồ – Nét vẽ dân gian”
●    Workshop “Ghi chép sáng tạo – Chủ đề: Ngày Tết Việt Nam”
●    Workshop kể chuyện – trải nghiệm “Mở những trang xuân”
Cái thú đọc báo xuân của người Sài Gòn từ xưa đã trở thành nét văn hóa, nhắc nhở về khát vọng tươi đẹp, những giá trị nhân văn mà đến giờ vẫn còn nguyên giá trị.
Với sự nỗ lực của các cơ quan báo chí, các đơn vị văn hóa như Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM, truyền thống đọc báo xuân không chỉ được bảo tồn mà còn được phát huy trong kỷ nguyên mới.
 

                                                                                                                    Lềnh Phúc Nghĩa